تفاوت قرص کتوکونازول و فلوکونازول؛ انتخاب بهترین داروی ضد قارچ

تفاوت قرص کتوکونازول و فلوکونازول؛ انتخاب بهترین داروی ضد قارچ

تفاوت قرص کتوکونازول و فلوکونازول در تاثیر، میزان سمیت و نحوه جذب آن‌ها است؛ فلوکونازول انتخابی کم‌خطر‌تر، با جذب عالی و نفوذ بالا به مایع مغزی-نخاعی برای عفونت‌های سیستمیک مثل کاندیدیازیس محسوب می‌شود.

در حالی که کتوکونازول به دلیل خطر سمیت کبدی شدید، امروزه بیشتر به صورت موضعی کاربرد داشته و مصرف خوراکی آن تنها محدود به موارد خاصی است که سایر داروها پاسخگو نیستند. در مجموع، فلوکونازول تخصصی‌تر، سیستمیک‌تر و کم‌عارضه‌تر عمل می‌نماید.

بررسی تاثیر ضد قارچ‌های آزولی

هر دو دارو از دسته ضد قارچ‌های خانواده آزول هستند که با مهار سنتز ارگوسترول (جزء حیاتی غشای سلولی قارچ) مانع از تکثیر و بقای عامل بیماری‌زا می‌شوند. با این وجود، تفاوت قرص کتوکونازول و فلوکونازول در میل ترکیبی آن‌ها به آنزیم‌های سیتوکروم P450 انسانی مشخص می‌گردد. 

فلوکونازول انتخاب‌ بالاتری داشته و کمتر با آنزیم‌های کبد انسان تداخل ایجاد می‌نماید که این ویژگی آن را به گزینه‌ای عالی در درمان‌های طولانی‌مدت تبدیل نموده است.

آشنایی با ساختار شیمیایی داروهای ضدقارچ

تفاوت قرص کتوکونازول و فلوکونازول در حلالیت آن‌ها نیز مشهود است. کتوکونازول دارویی لیپوفیل یا چربی‌دوست است که برای جذب به محیط اسیدی معده نیاز دارد، در حالی که فلوکونازول هیدروفیل آب‌دوست بوده و جذب آن تحت تاثیر اسیدیته معده یا مصرف غذا قرار نمی‌گیرد. این یعنی بیمارانی که از داروهای ضد اسید استفاده می‌نمایند، در مصرف کتوکونازول با چالش مواجه خواهند شد، اما فلوکونازول با پایداری کامل جذب بدن می‌گردد.

کدام دارو برای کدام عفونت؟ کتوکونازول یا فلوکونازول؟

پزشکان بر اساس نوع پاتوژن، یکی از این دو را انتخاب خواهند کرد. تفاوت قرص کتوکونازول و فلوکونازول در اینجا بسیار مهم است:

• فلوکونازول: درمان عالی کاندیدیازیس واژینال، دهانی و عفونت‌های ادراری قارچی است. همچنین به دلیل توانایی عبور از سد خونی مغزی، در درمان مننژیت قارچی نقش چشمگیری ایفا می‌کند.
• کتوکونازول: اگرچه زمانی برای طیف وسیعی از عفونت‌های سیستمیک و سطحی استفاده می‌شد، اما اکنون به دلیل قدرت نفوذ کمتر و سمیت بیشتر، اغلب در خطوط آخر درمان برای قارچ‌های پوستی مقاوم یا برخی سندرم‌های هورمونی (مانند کوشینگ) به کار می‌رود.

قدرت نفوذ در بافت‌های هدف

یکی از موارد مهم در تفاوت قرص کتوکونازول و فلوکونازول، نیمه‌عمر دارو است. فلوکونازول نیمه‌عمر طولانی‌تری حدود 30 ساعت دارد که اجازه می‌دهد دوزبندی به صورت یک‌بار در روز یا حتی یک‌ مرتبه در هفته انجام شود، در حالی که کتوکونازول نیاز به دفعات مصرف بیشتری دارد تا سطح پلاسما را ثابت نگه دارد. برای خرید قرص نووهیل کلیک کنید.

فواید درمانی کتوکونازول و فلوکونازول

در این بخش به بررسی مزایای هر یک می‌پردازیم. توجه داشته باشید که هر دارو باید تحت نظارت مستقیم پزشک مصرف شود.

مزایای فلوکونازول

• جذب گوارشی فوق‌العاده: بیش از 90 درصد دارو به سرعت وارد جریان خون می‌شود.
• عوارض جانبی حداقلی: در مقایسه با سایر آزول‌ها، فشار کمتری به ارگان‌های حیاتی وارد می‌سازد.
• تنوع در اشکال دارویی: امروزه، فرمولاسیون‌های نوین این دارو با آزادسازی کنترل‌شده در دسترس هستند.
• درمان تک‌دوز: برای بسیاری از عفونت‌های واژینال، تنها یک قرص ۱۵۰ میلی‌گرمی کفایت می‌کند.

ویژگی‌های کتوکونازول

• اثرات ضد آندروژنیک: در موارد خاص پزشکی برای کنترل ترشح هورمون‌ها مفید است.
• کارایی در درماتوفیتوز: برخی گونه‌های قارچ پوستی که به داروهای دیگر مقاوم شده‌اند، همچنان به کتوکونازول حساس هستند.

چالش‌های مصرف کتوکونازول و فلوکونازول

بزرگترین تفاوت قرص کتوکونازول و فلوکونازول که موجب شد سازمان غذا و دارو (FDA) محدودیت‌های شدیدی وضع نماید، بحث سمیت کبدیاست. مقالات علمی متعددی در ژورنال‌های معتبری همچون The Lancet نشان داده‌اند که مصرف خوراکی کتوکونازول می‌تواند منجر به آسیب‌های جبران‌ناپذیر کبدی شود. 

در مقابل، فلوکونازول با رعایت احتیاط در بیماران کلیوی، یکی از بی‌خطر‌ترین داروهای تاریخ داروسازی برای مقابله با میکروارگانیسم‌های مهاجم به شمار می‌رود.

این مقاله را از دست ندهید: تاثیر قرص ایموبلند برای زگیل تناسلی چگونه است؟

تداخلات دارویی کتوکونازول و فلوکونازول

هر دو دارو با مهار آنزیم‌های کبدی می‌توانند سطح سایر داروها مثل وارفارین یا برخی داروهای قند خون را در خون افزایش دهند. اما تفاوت قرص کتوکونازول و فلوکونازول در این است که کتوکونازول دامنه وسیع‌تری از تداخلات خطرناک را شامل می‌شود. بیمارانی که در پی تفاوت قرص کتوکونازول و فلوکونازول هستند لازم است بدانند که خوددرمانی با این داروها می‌تواند به تداخلات دارویی پیچیده منجر شود.

در تحقیقات اخیر، دانشمندان در حال بررسی مقاومت‌های دارویی هستند. تفاوت قرص کتوکونازول و فلوکونازول در مواجهه با گونه‌های جدید کاندیدا اوریس (Candida auris) بسیار مورد بحث است. فلوکونازول به دلیل ساختار ملکولی پایدارتر، همچنان بهترین درمان است، اما ترکیب درمان‌های جدید با این داروها، تاثیر آن‌ها را دوچندان نموده است.

کتوکونازول و فلوکونازول را چگونه مصرف کنیم؟

برای درک بهتر تفاوت قرص کتوکونازول و فلوکونازول در زمان مصرف، توصیه می‌شود فلوکونازول را در ساعت مشخصی از روز میل نمایید. برای کتوکونازول، در صورتی که پزشک مصرف خوراکی را تجویز نموده، همراهی آن با یک نوشیدنی اسیدی (مثل آب‌پرتقال) ممکن است به جذب بهتر کمک کند، هرچند مصرف این دارو حالا بیشتر در قالب شامپو و کرم توصیه می‌شود.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

بزرسی تفاوت قرص کتوکونازول و فلوکونازول به شما کمک می‌کند تا زنگ علائم بدن را جدی بگیرید. اگرچه هر دو دارو ضد قارچ هستند، اما واکنش‌های آلرژیک شدید مثل سندرم استیونس-جانسون در موارد بسیار نادر ممکن است رخ دهد. در صورت مشاهده علائم زیر، مصرف را قطع و  به اورژانس مراجعه نمایید:

• ادرار تیره یا مدفوع بی‌رنگ و روشن
• خارش شدید پوست همراه با کهیرهای غیرعادی
• زردی پوست یا سفیدی چشم (نشانه‌ اختلال کبدی)
• تورم گلو، صورت یا زبان که تنفس را دشوار می‌کند

تاثیر بر سیستم غدد درون‌ریز

یک نکته مهم در تفاوت قرص کتوکونازول و فلوکونازوب، اثر کتوکونازول بر غدد فوق کلیوی است. این دارو می‌تواند تولید کورتیزول را مهار کند، ویژگی‌ای که گاهی در درمان بیماری کوشینگ به نفع پزشک است، اما در درمان‌های ضد قارچی ساده، یک عارضه جانبی ناخواسته محسوب شده که فلوکونازول فاقد آن است. برای خرید شامپو کوتازول 2 درصد دنیای بهداشت کلیک کنید.

سخن پایانی

در نهایت، دانستن تفاوت قرص کتوکونازول و فلوکونازول برای هر بیماری که با عفونت‌های قارچی روبرو هستند، ضروری است. فلوکونازول به عنوان یک داروی مدرن، بی‌خطر و کارآمد برای عفونت‌های داخلی و مخاطی شناخته می‌شود، در حالی که کتوکونازول با وجود قدرت بالا، به دلیل پروفایل ایمنی ضعیف‌تر، جایگاه خود را به عنوان درمان اصلی از دست داده است. 

همواره به خاطر داشته باشید که تشخیص نهایی بر عهده پزشک است و این مقاله فقط برای ارتقای آگاهی عمومی نگاشته شده است. انتخاب درست دارو، نخستین گام برای درمان بدون بازگشت عفونت است.

سوالات متداول

آیا می‌توان فلوکونازول و کتوکونازول را همزمان استفاده کرد؟ 

خیر، مصرف همزمان این دو دارو به دلیل تداخل در نحوه اثر و افزایش شدید فشار بر کبد به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود. تفاوت قرص کتوکونازول و فلوکونازول در این است که هر کدام پروتکل درمانی مجزایی دارند و ترکیب آن‌ها خطرناک است.

برای قارچ ناخن کدام دارو موثرتر است؟ 

فلوکونازول به دلیل نفوذ بهتر به بافت‌های کراتینه و ماندگاری طولانی‌تر در بستر ناخن، اغلب انتخاب اول پزشکان نسبت به کتوکونازول خوراکی است. البته درمان قارچ ناخن نیازمند دوره‌های طولانی‌مدت تحت نظر متخصص است.

عوارض شایع این دو دارو چیست؟ 

فلوکونازول عمدتا منجر به بروز حالت تهوع خفیف یا سردرد می‌شود. در مقابل، تفاوت قرص کتوکونازول و فلوکونازول در شدت عوارض است؛ کتوکونازول می‌تواند سبب تغییرات هورمونی، کاهش تستوسترون در مردان و اختلالات شدید گوارشی گردد.

منبع: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov